De kracht van een goede vertaling

29-06-2020
Pile of dictionaries

Vertaalprogramma's in overvloed, maar houdt u hier een goede vertaling aan over? Wat is een goede vertaling en wie kan u daaraan helpen? Lees hier in 2 minuten over de eisen waaraan een kwalitatieve vertaling (en een vertaler) moet voldoen.

Een goede vertaling, wat is dat eigenlijk? Iedereen kan een tekst ingeven in Google Translate en zo een vertaling naar voren halen, maar is dat dan goed genoeg? Er zijn vertaalapps, er zijn duizenden websites waarmee u teksten kunt vertalen en u heeft vast zelf ook een goede kennis van Engels, Frans of Duits aan uw opleiding overgehouden. Waarom heeft u dan een vertaler nodig? Hier leest u over de kracht van een goede vertaling en waarom een vertaalprogramma of oppervlakkige kennis van een taal dan niet genoeg is.

 

Een goede vertaling lijkt origineel

Het eerste kenmerk van een goede vertaling is dat het niet leest als een vertaling. U heeft vast wel eens teksten doorgenomen waarvan u dacht dat de zinnen niet goed liepen, dat het woordgebruik vreemd is of dat er simpelweg iets niet klopt. Dit zijn vaak de gevolgen van het gebruik van een vertaalprogramma of van een onervaren vertaler. De tekst in de doeltaal moet lezen alsof deze door een moedertaalspreker geschreven is en dus eigenlijk alsof het niet de vertaalde tekst is, maar het origineel. Alleen iemand die ervaring heeft met vertalen en die beide talen perfect beheerst, kan een dergelijke goede vertaling voor u verzorgen.

 

Ook de schrijfstijl wordt overgebracht

Als u veel leest, dan weet u dat schrijvers een eigen stijl hebben.  U herkent uw favoriete schrijvers aan de manier waarop ze dingen weten te verwoorden. Dat is met boeken zo, maar eigenlijk met alle fictieve teksten. Een goede vertaling van, laten we zeggen, een boek, moet deze schrijfstijl ook overbrengen. Het moet net zo gemakkelijk zijn om de schrijver of schrijfster aan de vertaling te herkennen dan aan het origineel. De identiteit van die persoon wordt in een goede vertaling bewaard en dat is erg lastig om te doen. Een goede vertaler of een vertaalbureau kan met dit soort nuances probleemloos omgaan, terwijl een programma hier vaak totaal niet in slaagt.

 

Er is geen sprake van verwarring

Het is aan de vertaler om de kwaliteit van de tekst in de doeltaal niet te verliezen. En het komt soms voor dat vertaalde teksten niet helemaal duidelijk zijn en verwarring opleveren. De oorzaak hiervan kan zijn dat de vertaler de originele taal niet goed kent, of hij of zij heeft niet genoeg tijd genomen om de originele tekst zelf goed te begrijpen. Gehaaste vertalingen, vertalingen van iemand die niet genoeg kennis heeft en vertalingen van vertaalprogramma’s zijn vaak eerder verwarrend, dan verhelderend. Een goede vertaling is even duidelijk als de originele tekst, ook al betekent dit dat de vertaler hier soms langer mee bezig is.

 

En uiteraard: geen fouten

Het spreekt voor zich, maar een goede vertaling bevat geen fouten. Dat betekent geen schrijffouten, geen grammaticale fouten, geen inhoudelijke fouten en ook geen syntactische fouten. Het is een perfecte weerspiegeling van de originele tekst in een andere taal. Stel, u wilt een vertaling van het Nederlands naar Amerikaans Engels laten maken, dan moet de tekst ook consequent Amerikaans Engels zijn. Er is geen ruimte voor fouten.

 

Hoe vindt u de perfecte vertaling?

Het is natuurlijk niet altijd nodig om een perfecte vertaling te krijgen en soms is een vertaalprogramma voldoende om een bepaalde boodschap over te brengen. Maar een goede vertaling laat u het beste door een vertaler doen, en dan iemand met ervaring en scholing. U doet dus wat achtergrondonderzoek over de vertaler of het vertaalbureau en vraagt eventueel een testvertaling aan om te zien of u tevreden bent. Het kan lastig zijn om een goede vertaling te vinden, maar als dit voor u belangrijk is, dan is het de moeite waard om hier wat tijd in te steken.

 

Drie eigenschappen van een goede vertaler

Het spreekt voor zich dat een goede vertaling gemaakt wordt door een goede vertaler. Er zijn enkele kenmerken waaraan u direct ziet of de vertaler in kwestie een geschikte kandidaat is voor u, of dat u liever iemand anders kiest. De onderstaande drie eigenschappen van een goede vertaler zijn bijzonder belangrijk als u vakwerk wilt ontvangen.

 

1.       Liefde voor talen

Met een beetje kennis van talen en een woordenboek is het mogelijk om een tekst woord voor woord te vertalen. U krijgt dan een soortgelijke vertaling als wanneer u een vertaalprogramma zou gebruiken. Maar een goede vertaling is gemaakt door iemand met liefde voor talen. Die de nuances kent, die uitdrukkingen begrijpt en die de taal perfect beheerst. Een uitdrukking als: “iemand voor gek zetten”, is niet letterlijk naar het Engels te vertalen als “to put someone for crazy”. De correcte vertaling is “to make a fool of someone”. Humor is hier ook een goed voorbeeld van en kan bijzonder lastig te verwoorden zijn in een andere taal. Dit zijn nuances die iemand met een liefde voor talen veel sneller oppakt en er tijd in steekt om deze correct over te brengen.

 

2.       Nauwkeurig werken

Het maken van een vertaling is nauwkeurig werk. Een goede vertaler zal geen zin overslaan totdat deze perfect naar de andere taal is overgezet. Dat is dan niet alleen de vertaling van de woorden, maar ook de betekenis en de stijl van de originele tekst. Een goede vertaling, zo hadden we al even vastgesteld, bevat geen fouten. Daarom is het van groot belang dat de vertaler nauwkeurig te werk gaat, elke zin apart beoordeelt, de tijd neemt en geduldig is. Snelheid komt met ervaring, maar dit zal bij een goede vertaler geen invloed hebben op de correctheid van de tekst. Alleen door nauwkeurig te werken krijgt u de vertaling waarnaar u op zoek bent.

 

3.       Eerlijkheid

Als laatste is het erg belangrijk dat de vertaler eerlijk is met u. Dat betekent dat deadlines die worden doorgegeven realistisch zijn en kunnen worden gehaald. Soms zal dat betekenen dat een vertaler langer de tijd nodig heeft, bijvoorbeeld omdat uw vertaling lastig is, lang is of niet binnen het specialisme van de vertaler valt. Een andere reden waarom een vertaler eerlijk moet zijn is omdat niet iedere vertaler dezelfde kwaliteiten heeft. Als u een juridische tekst heeft die vertaald moet worden, dan zoekt u daar een andere vertaler bij dan wanneer u een fictieve tekst aanbiedt. Het is dan aan de vertaler om eerlijk te zeggen of hij of zij uw opdracht wel of niet naar behoren uit kan voeren.

 

Een goede vertaling in het Engels

Engels is een taal die veel door vertaalbureaus en vertalers zoals ik wordt aangeboden. Dat maakt het voor u moeilijker om een goede vertaler te vinden, want Engels is een taal die veel mensen beheersen. Het is dus ook een dienst die vaak te snel wordt aangeboden en dan door vertalers die de bovenstaande drie eigenschappen missen. Kiest u de verkeerde uit, dan krijgt u een vertaling die niet kwalitatief voldoende is.

De beste manier om een goede vertaling te krijgen is door een testvertaling te laten uitvoeren. U controleert deze dan op de vier punten hier genoemd waaraan een goede vertaling moet voldoen. De kracht van een goede vertaling is dat de kwaliteit van het origineel op geen enkele manier op het spel gezet wordt. En dat vergt een nauwkeurig iemand met liefde voor talen en een eerlijke aanpak.

Heeft u dit artikel met plezier gelezen? Dan ben ik mogelijk dé (SEO) copywriter voor u. Ik heb me niet alleen gespecialiseerd in tekstschrijven, maar ook in vertalen (Engels/Nederlands), transcriberen en het maken van content analyses en het geven van bijles Engels. Wilt u van mijn diensten gebruik maken, dan kunt u op mijn website meer informatie vinden. Neem vervolgens gerust contact met mij op via één van de aangeboden contactmogelijkheden.